สแกนจ่ายพร้อมเพย์สะดวกจนเราทำกันโดยไม่ทันคิด แต่ QR บนป้ายก็แค่กระดาษหรือสติกเกอร์ ใครจะแปะอันใหม่ทับก็ทำได้ ถ้า QR ถูกสลับ เงินจะเข้าบัญชีของคนอื่นทันทีที่กดยืนยัน
บทความนี้เขียนให้ทั้งคนจ่ายเงินและเจ้าของร้าน ว่าตรวจ QR พร้อมเพย์อย่างไร ตัวตรวจบอกอะไรได้ และอะไรที่ต้องดูเองทุกครั้ง
ใน QR พร้อมเพย์มีอะไรบ้าง
QR พร้อมเพย์เก็บข้อมูลไม่กี่อย่าง
- เลขพร้อมเพย์ปลายทาง เป็นเบอร์มือถือ เลข 13 หลัก หรือ e-Wallet ID
- ยอดเงิน ถ้าคนทำ QR ใส่ไว้
- รหัสตรวจสอบ (CRC) ตัวเลขท้ายข้อมูลที่คำนวณจากข้อมูลทั้งหมด ใช้ดูว่าข้อมูลเสียหรือถูกแก้หรือไม่
- บาง QR มี ชื่อร้าน ที่คนทำ QR พิมพ์ใส่ไว้เอง
สิ่งที่ไม่มีใน QR คือชื่อบัญชีที่ธนาคารยืนยัน ชื่อจริงของผู้รับอยู่ที่ระบบธนาคาร และจะขึ้นในแอปหลังคุณสแกน
วิธีตรวจ QR พร้อมเพย์ด้วยหน้า "อ่าน QR"
- เปิดหน้า อ่าน QR บนมือถือหรือคอมพิวเตอร์
- เลือกวิธีอ่าน กด "เปิดกล้อง" แล้วเล็งไปที่ QR หรือเลือกรูปในเครื่อง (PNG JPG WebP ภาพหน้าจอ หรือรูปถ่าย) หรือวางภาพที่คัดลอกไว้
- ดูผลการอ่าน หน้าเว็บบอก ชนิด (พร้อมเพย์ บิลชำระเงิน หรือ TrueMoney Wallet) โอนให้ เลขไหนแบบเต็ม จำนวนเงิน หรือ "ผู้โอนกรอกเอง" ถ้าไม่มียอด ชื่อร้านถ้า QR มี และผลตรวจรหัส CRC
- เทียบเลขที่เห็นกับเลขที่ร้านหรือคนขายบอกคุณ ถ้ามี
หน้านี้อ่านในเครื่องของคุณ ไม่อัปโหลดรูป จึงใช้ตรวจ QR ที่มีคนส่งมาในแชตได้สบายใจ แค่บันทึกรูปหรือแคปหน้าจอ แล้วเลือกรูปนั้น ถ้า QR อยู่ในไฟล์ PDF ให้แคปหน้าจอก่อน เพราะหน้านี้อ่านจาก PDF โดยตรงไม่ได้
ตัวตรวจบอกอะไรได้ และบอกอะไรไม่ได้
| บอกได้ | บอกไม่ได้ |
|---|---|
| เงินจะเข้าเลขพร้อมเพย์ไหน | เลขนั้นเป็นของใคร |
| ยอดเงินในโค้ด | ร้านหรือคนขายน่าเชื่อถือไหม |
| ข้อมูลถูกแก้โดยไม่คำนวณ CRC ใหม่ | QR ปลอมที่สร้างใหม่ทั้งอัน |
ตรงนี้สำคัญมาก ถ้าผลตรวจขึ้นว่า "รหัสตรวจสอบ (CRC) ไม่ตรง" ห้ามโอน เพราะข้อมูลอาจถูกแก้ แต่ถ้าขึ้นว่า CRC ถูกต้อง ก็ยังไม่ได้แปลว่าปลอดภัย คนที่ตั้งใจหลอกสามารถสร้าง QR ใหม่ด้วยเลขพร้อมเพย์ของตัวเองได้ง่าย ๆ และ QR แบบนั้นมี CRC ถูกต้องครบทุกอย่าง
ชื่อร้านที่อยู่ใน QR ก็เช่นกัน เป็นข้อความที่คนทำ QR พิมพ์ใส่เอง ไม่ใช่ชื่อที่ธนาคารรับรอง พูดง่าย ๆ ตัวอ่าน QR ช่วยให้เห็นว่าเงินจะไปไหน แต่ตัดสินแทนคุณไม่ได้ว่าปลายทางนั้นถูกคน
ด่านสุดท้าย: ชื่อผู้รับในแอปธนาคาร
ไม่ว่าจะตรวจด้วยหน้าอ่าน QR หรือไม่ ขั้นนี้ห้ามข้าม
- สแกน QR ด้วยแอปธนาคารตามปกติ
- ที่หน้ายืนยันก่อนโอน อ่าน ชื่อผู้รับ ที่แอปแสดง
- เทียบกับชื่อร้าน ชื่อบนป้าย หรือชื่อคนที่คุณตั้งใจจ่าย
- ถ้าไม่ตรง หรือดูแปลก หยุดก่อน ถามพนักงานหรือคนขาย หรือเปลี่ยนไปจ่ายวิธีอื่น
ชื่อในแอปมาจากระบบของธนาคาร จึงเป็นข้อมูลที่เชื่อได้ที่สุดในขั้นตอนนี้ ร้านที่ทำป้ายด้วยการ์ดพร้อมพิมพ์ของ QRนะคะ จะมีชื่อบัญชีพิมพ์ไว้บนป้ายให้คุณเทียบได้ทันที
สำหรับเจ้าของร้าน: ตรวจป้ายของตัวเองเป็นประจำ
ป้าย QR ที่ตั้งไว้ในที่สาธารณะอาจถูกแปะทับได้ทุกเมื่อ ร้านจึงควรมีนิสัยตรวจป้ายของตัวเอง
- จดเลขพร้อมเพย์และชื่อบัญชีที่ถูกต้องเก็บไว้
- สแกนป้ายด้วยหน้า อ่าน QR หรือแอปธนาคารเป็นประจำ เช่น ตอนเปิดร้าน ดูว่าเลขและชื่อบัญชียังเป็นของร้าน
- ตรวจทันทีเมื่อป้ายดูผิดปกติ เช่น มีสติกเกอร์ซ้อน ขอบนูน กระดาษหรือสีไม่เหมือนเดิม หรือหลังจากป้ายถูกทิ้งไว้โดยไม่มีใครดู
- พิมพ์ชื่อบัญชีไว้บนป้ายให้ลูกค้าเทียบ วิธีทำอยู่ใน ทำป้ายสแกนจ่ายพร้อมเพย์
- วางป้ายในจุดที่พนักงานมองเห็น
- ถ้าพบว่าป้ายถูกสลับ เอาป้ายออกทันที ใช้ป้ายสำรองที่ตรวจแล้ว
อย่าลืมว่าเลขพร้อมเพย์ในป้ายอ่านได้ทุกคน ถ้าเลขที่ใช้เป็นเลขบัตรประชาชน ลองอ่าน QR พร้อมเพย์ เบอร์ กับ เลขบัตรประชาชน ประกอบ
ถ้าโอนไปแล้วและสงสัยว่าผิดบัญชี
ติดต่อธนาคารของคุณทันที และแจ้งความออนไลน์ที่ thaipoliceonline.go.th หรือโทร 1441 ตามที่หน้าแจ้ง QR อันตรายของเราแนะนำไว้ ยิ่งแจ้งเร็วยิ่งดี กลโกงแบบอื่นที่มากับ QR อ่านต่อได้ที่ QR กับมิจฉาชีพ ป้องกันอย่างไร
คำถามที่พบบ่อย
ผลตรวจขึ้นว่า CRC ถูกต้อง แปลว่าโอนได้เลยใช่ไหม
ยังไม่ใช่ CRC ถูกต้องแปลแค่ว่าข้อมูลใน QR ครบและไม่ถูกแก้แบบลวก ๆ QR ปลอมที่สร้างใหม่ทั้งอันก็ผ่าน ต้องเทียบชื่อผู้รับในแอปธนาคารทุกครั้ง
ตรวจ QR จากรูปที่ส่งมาในแชตได้ไหม
ได้ บันทึกรูปหรือแคปหน้าจอ แล้วเลือกรูปนั้นในหน้าอ่าน QR หรือคัดลอกภาพแล้ววางในหน้านั้น
หน้าอ่าน QR ส่งรูปของฉันไปที่ไหนไหม
ไม่ หน้าอ่าน QR ทำงานในเครื่องของคุณและไม่อัปโหลดรูป
ชื่อในแอปไม่ตรงกับป้าย ควรทำอย่างไร
อย่าเพิ่งกดยืนยัน ถามพนักงานหรือเจ้าของร้านก่อน บางร้านใช้บัญชีชื่อเจ้าของ ซึ่งเป็นเรื่องปกติ แต่ควรได้คำยืนยันจากร้านก่อนโอน
ครั้งหน้าที่ไม่แน่ใจ เปิด อ่าน QR ตรวจก่อน แล้วปิดท้ายด้วยการเทียบชื่อในแอปธนาคาร สองขั้นนี้ใช้เวลาไม่นาน แต่ช่วยกันเงินเข้าผิดบัญชีได้มาก